Veel mensen komen bij de fysiotherapeut met de overtuiging dat ze een slechte houding hebben. Ze voelen dit zelf zo, of hebben dit ooit te horen gekregen van anderen. Een te bolle rug, ingezakte schouders, een scheef bekken of verkeerd zitten achter een bureau. Houding wordt dan ook vaak benoemd als dé oorzaak van klachten, en daarmee als iets wat gecorrigeerd moet worden. De werkelijkheid is een stuk genuanceerder.
Het lichaam is gemaakt om te bewegen
Ons lichaam is sterk en aanpasbaar. Het is niet ontworpen om één perfecte houding vast te houden, maar om te kunnen variëren. Urenlang rechtop zitten in een zogenaamd ideale houding is vaak net zo belastend als onderuitgezakt zitten. Niet de houding zelf, maar de duur en herhaling ervan maken het verschil. Klachten ontstaan meestal niet doordat iemand “verkeerd” zit, maar doordat het lichaam te lang dezelfde belasting krijgt, zonder voldoende afwisseling of herstel. De beste houding is dan ook de vólgende houding.
Waarom houding zo’n grote rol lijkt te spelen
Houding is zichtbaar en tastbaar. Je kunt er controle op uitoefenen en dat geeft houvast. Als iemand pijn heeft, voelt het logisch om naar iets concreets te wijzen: “dit staat scheef”, “dat moet rechter”. Ook in de zorg heeft hier lange tijd veel nadruk op gelegen.
Inmiddels weten we uit wetenschappelijk onderzoek dat er nauwelijks een één-op-één verband bestaat tussen houding en pijn. Dit zie je bijvoorbeeld ook terug bij tiltechnieken: door de knieën buigen om iets op te pakken is niet aantoonbaar beter dan bukken met de rug.
Daarnaast hebben veel mensen met een ‘afwijkende’ houding helemaal geen klachten, terwijl anderen met een ogenschijnlijk goede houding juist wel pijn ervaren. Dat betekent niet dat houding er niet toe doet, maar wel dat het nooit los gezien kan worden van andere factoren zoals belasting, herstel, conditie, slaap en stress.
De valkuil van continu corrigeren
Voortdurend letten op je houding kan averechts werken. Het houdt je lichaam in een staat van waakzaamheid en spanning. Mensen durven minder te bewegen uit angst het “verkeerd” te doen, en raken steeds minder ontspannen in hun dagelijkse bewegingen. Variatie is hierin vaak belangrijker dan correctie.
Wat kan dan wel werken?
In plaats van streven naar de juiste houding, helpt het meer om te kijken naar:
- hoe lang je in één houding blijft
- hoeveel je afwisselt in houding of activiteit gedurende de dag
- hoe sterk en belastbaar je lichaam is
- hoe je herstelt van belasting
Bewegen, regelmatig opstaan, wandelen, af en toe van houding wisselen en werken aan kracht en uithoudingsvermogen geven het lichaam veel meer veerkracht dan het krampachtig corrigeren van je zithouding.
Anders kijken naar houding
Een houding is geen kwestie van goed of fout, het is een momentopname. Je lichaam is niet fragiel, maar juist ontworpen om zich aan te passen aan wat je doet. Hoe meer vertrouwen je krijgt in je vermogen om te bewegen en te variëren, hoe minder belangrijk die ene houding wordt.
Bij Fysiotherapie Middelburg - Goes helpen we je graag op weg. Niet door te zoeken naar de perfecte stand, maar door samen te werken aan een lichaam dat weer belastbaar, veerkrachtig en vrij in beweging is.
